Don't miss our holiday offer - up to 50% OFF!
Komunikacja działalności regulowanej w przestrzeni publicznej. Gdzie przebiega granica informacji i reklamy?
Komunikacja w przestrzeni publicznej coraz częściej staje się przedmiotem zainteresowania instytucji publicznych i samorządów zawodowych. Dotyczy to zwłaszcza działalności regulowanych oraz zawodów zaufania publicznego, w których sposób informowania społeczeństwa podlega szczególnym standardom.
Jednym z widocznych przykładów tego zjawiska są banery informacyjne dotyczące działalności leczniczej, pojawiające się przy drogach, rondach, skrzyżowaniach oraz w przestrzeni miejskiej i pozamiejskiej. Równolegle podobne treści funkcjonują w internecie – na stronach internetowych, w mediach społecznościowych oraz w lokalnych serwisach.
To, co z perspektywy rynkowej bywa postrzegane jako zwykła komunikacja, w ujęciu instytucjonalnym podlega innym kryteriom oceny.
Komunikacja w działalności regulowanej – kontekst instytucjonalny
W polskim porządku prawnym część działalności – w tym działalność lecznicza – funkcjonuje jako działalność regulowana, wykonywana w ramach zawodów zaufania publicznego. Oznacza to, że sposób jej komunikowania nie jest pozostawiony wyłącznie swobodzie rynkowej.
Obowiązująca ustawa o działalności leczniczej dopuszcza informowanie o rodzaju i zakresie udzielanych świadczeń zdrowotnych, zastrzegając jednocześnie, że treść i forma takich informacji nie mogą nosić cech reklamy.
W praktyce oznacza to, że ocenie podlega nie tylko sam komunikat, ale również:
- jego forma,
- skala,
- miejsce ekspozycji,
- sposób dotarcia do odbiorców.
Zawody zaufania publicznego i rola samorządu zawodowego
Zawody zaufania publicznego – w tym lekarze dentyści – podlegają samorządom zawodowym, których zadaniem jest sprawowanie pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu w interesie publicznym. Kompetencje te wynikają wprost z Konstytucji RP.
Istotnym elementem tego nadzoru są standardy i normy instytucjonalne, obejmujące m.in. sposób komunikowania działalności zawodowej. Obowiązujący Kodeks Etyki Lekarskiej dopuszcza informowanie o działalności wyłącznie wtedy, gdy przekaz:
- ma charakter neutralny,
- nie stanowi reklamy,
- nie narusza godności zawodu,
- nie wprowadza w błąd.
Normy te funkcjonują równolegle do przepisów prawa i stanowią element praktyki instytucjonalnej.
Banery stomatologiczne jako przykład problemu instytucjonalnego
Tablica informacyjna a baner – różnica funkcji
W stanowiskach i dokumentach samorządu lekarskiego pojawia się rozróżnienie pomiędzy tablicą informacyjną a innymi formami ekspozycji wizualnej.
W uchwale Naczelnej Rady Lekarskiej z 2011 r. wskazano, że lekarz może informować o wykonywaniu praktyki zawodowej m.in. poprzez tablice informacyjne:
- umieszczane przy budynku, w którym wykonywana jest praktyka,
- umieszczane przy drogach prowadzących bezpośrednio do jej siedziby.
Kluczowa jest tu funkcja lokalizacyjna – tablica ma pomóc w odnalezieniu konkretnego miejsca, a nie pełnić funkcję promocyjną.
W dokumentach samorządu:
- nie wskazuje się konkretnej liczby tablic,
- podkreśla się jednak, że ich liczba powinna być ograniczona,
- a forma i skala przekazu nie mogą mieć cech reklamy.
Droga dojazdowa – znaczenie praktyczne
Pojęcie drogi prowadzącej do siedziby praktyki ma w dokumentach samorządu znaczenie wąskie i funkcjonalne. Chodzi o drogi, które faktycznie prowadzą do gabinetu i pełnią funkcję orientacyjną.
Nie są to natomiast drogi:
- tranzytowe,
- przelotowe,
- o charakterze ekspozycyjnym,
- które nie prowadzą bezpośrednio do miejsca wykonywania działalności.
To rozróżnienie bywa kluczowe przy ocenie charakteru komunikacji.
Internet jako element komunikacji publicznej
Standardy instytucjonalne i zasady etyki zawodowej nie różnicują komunikacji ze względu na kanał. Strona internetowa, media społecznościowe czy sponsorowane treści również stanowią formę publicznego informowania o działalności regulowanej.
W praktyce treści publikowane w internecie:
- mają szeroki zasięg,
- pozostają dostępne przez długi czas,
- bywają oceniane w innym kontekście niż w momencie ich publikacji.
Z tego powodu często to całość komunikacji – offline i online – staje się przedmiotem zainteresowania instytucjonalnego, a nie pojedynczy nośnik.
Granica informacji i reklamy – znaczenie standardów
Normy instytucjonalne nie odnoszą się do intencji nadawcy przekazu. Kluczowe znaczenie ma charakter komunikacji oraz jej odbiór w przestrzeni publicznej.
W praktyce wątpliwości pojawiają się najczęściej wtedy, gdy różne formy komunikacji – oznakowanie zewnętrzne, internet, media społecznościowe – zaczynają tworzyć spójną narrację o charakterze promocyjnym, wykraczającą poza funkcję informacyjną.
Dlaczego to ma charakter sprawy publicznej
Dla instytucji publicznych oraz samorządów zawodowych komunikacja działalności regulowanej nie jest wyłącznie kwestią rynkową. Dotyczy ochrony zaufania do zawodów zaufania publicznego oraz interesu odbiorców usług.
Z tego względu granica pomiędzy informacją a reklamą pozostaje obszarem stałej uwagi instytucjonalnej.
Rzeczsamorządowa | Sprawy instytucjonalne
Rzeczsamorządowa – jako czasopismo samorządowo-społeczne – rozwija obszar Spraw instytucjonalnych, w którym nie tylko opisuje problemy publiczne, ale również porządkuje je w sposób informacyjny i redakcyjny.
Audyt komunikacji informacyjnej pod kątem standardów instytucjonalnych
Audyt ma charakter informacyjny i redakcyjny.
Nie stanowi porady prawnej ani interpretacji przepisów.
Zakres audytu obejmuje m.in.:
- oznakowanie i komunikację w przestrzeni publicznej,
- tablice informacyjne,
- strony internetowe i treści online,
- spójność komunikacji z aktualnymi standardami instytucjonalnymi.
Kontakt
Wyślij SMS o treści: ZAMÓW AUDYT
📞 +48 505 705 555
Po otrzymaniu wiadomości ktoś z naszego zespołu skontaktuje się w celu omówienia zakresu.
Rzeczsamorządowa | Sprawy instytucjonalne
Materiał informacyjny i redakcyjny.
Artykuł przygotowany w oparciu o obowiązujące na dzień publikacji przepisy oraz aktualne standardy i praktykę instytucjonalną.
Materiał nie stanowi porady prawnej ani interpretacji przepisów.
